Rechtspraak en politiek
- VPRO Buitenhof 8-2-2009 –
Column Max Pam
video 22:23-26:22
Nav. de boeken
Het OM in de fout en
De Slapende Rechter
zegt Max Pam:
"Blunders van rechters zijn extra ingrijpend, want wie ten
onrechte wordt veroordeeld, wordt veroordeeld tot een verwoest leven."
(tekst column:
The Max Pam Globe)
-
Radio 1 17-1-2009 – gesprek met
Willem Wagenaar
audio -13:44
Welke zaken zouden wat u betreft in de revisie moeten?
Wagenaar: "Op het ogenblik is in behandeling de zaak van Lucia; het staat nog maar te bezien hoe dat gaat aflopen..."
over het nieuwe boek van Israëls, Van Koppen & Wagenaar:
"De Slapende rechter:
waarom het veroordelen van burgers niet alleen aan de rechter kan worden overgelaten"
-
Pauw en Witteman 15-1-2009 – interview
Willem Wagenaar over "De slapende rechter"
video -12:40
hoofdstuk
De zaak-Tamboer [PDF]
-
Justitie Ombudsman – een nieuw initiatief van
Kevin S!
The Netherlands Justice Ombudsman is committed to the introduction of
the Rule of Law to the Netherlands. The laws which are primarily
applied by the NLJO are the European Convention on Human Rights and European Union laws.
-
Jan de Wit op SP.nl 16-12-2008 –
Crisis in de rechtsstaat?
In de zaak van de verpleegster Lucia de B., die is veroordeeld voor het
vergiftigen van zieke kinderen, is er een groep deskundigen opgestaan
die heeft aangetoond dat het omstreden medicijn dat gebruikt is, de
dood van de slachtoffertjes niet kan hebben veroorzaakt. Bovendien is
er verkeerd omgegaan met statistische gegevens, zeggen zij.
-
Ton Derksen in de Volkskrant 13-12-2008 –
Herstel vertrouwen in de rechtspraak door fouten te herkennen
Er moet alles aan worden gedaan om te voorkomen dat onschuldigen in de
gevangenis terechtkomen. Gebeurt dat toch, dan moet alles in het werk
worden gesteld om die rechtsstatelijke ramp te herstellen. Degene die
de herziening aanvraagt, moet met goede argumenten aantonen dat
óf het onderzoek niet betrouwbaar was, óf dat het
waarschijnlijk is dat de veroordeelde onschuldig is. Maar het
rechtsbestel moet ook toelaten dat hij dit kán aantonen. Alles
bij elkaar betekent dit dat de huidige restrictieve interpretatie van
een novum van tafel moet. Die restrictieve interpretatie is in
tegenspraak met een basisprincipe van onze rechtsstaat.
-
Opportuun 12-12-2008
Burgeropsporing [PDF p.14-16]
Volgens Buruma is het simpel: Burgeropsporing is onvermijdelijk.
-
NRC 4-12-2008 –
Recht op aanwezigheid advocaat bij verhoor
Advocaten hebben vanaf nu het recht om persoonlijk aanwezig te zijn bij
het politieverhoor van hun cliënt. Deze conclusie trekt prof. dr.
T. Spronken van de Universiteit van Maastricht uit een arrest van het
Europese Hof voor de Rechten van de Mens.
Opinie Folkert Jensma:
"Advocaat bij verhoor is een harde klap"
Opinie Matthias Borgers:
"Een nieuwe dageraad voor de raadsman bij het politieverhoor?"
Opinie Taru Spronken:
"Ja, de zon komt op voor de raadsman bij het politieverhoor!"
-
DISCUSSIE
binnen de groep Lucia de B.
over het deskundigengericht
“de wetenschapper in de rechtszaal”
-
Enquête van Vrij Nederland 6-10-2008 –
Rechters lijnrecht tegenover Hirsch Ballin
Hoewel een ruime meerderheid (80%) voor de mogelijkheid tot herziening
van strafzaken is, wil 55% niet dat vrijgesprokenen opnieuw kunnen
worden berecht. Dit laatste staat haaks op de wens van de minister.
-
Trouw 3-10-2008 –
Hoe rechters recht spreken blijft geheim
Minister Hirsch Ballin voelt er niet veel voor om in de rechtspraak het 'geheim van de raadkamer' los te laten.
Hirsch Ballin: "De rechters maken nu al meer werk van het beter motiveren van hun vonnissen."
-
Trouw 2-10-2008 –
Geen steun voor revisieraad juridische dwalingen
De overgrote meerderheid in de Tweede Kamer liet weten een revisieraad
te beschouwen als een 'motie van wantrouwen' tegen het huidige
juridische stelsel.
Meer steun was er voor het plan om de procureur-generaal bij de Hoge
Raad onderzoek te laten doen naar gerechtelijke dwalingen.
Waarschijnlijk doet het ministerie binnen enkele maanden een voorstel
daartoe.
-
Volkskrant 24-9-2008 –
Het geheim van het rechterlijk overleg staat ter discussie
Vóór meer openheid is de Nijmeegse hoogleraar strafrecht
Ybo Buruma, voorzitter van de CEAS, die onderzoek doet naar
veronderstelde rechterlijke dwalingen.
Binnenkort praat de Tweede Kamer over een structurele aanpak van
dwalingen. Waarschijnlijk gaat de procureur-generaal (PG) bij de Hoge
Raad de taak van de CEAS overnemen.
Buruma wil het mogelijk maken dat de PG rechters om opheldering vraagt
als hij niet begrijpt hoe ze tot een veroordeling zijn gekomen. "Ze moeten kunnen uitleggen waardoor ze overtuigd raakten van iemands schuld..."
Tégen meer openheid is de Amsterdamse rechter Huub Willems:
"...Rechtspreken is geen wiskunde."
-
Wereldomroep 23-9-2008 –
De rechter als zwakke schakel?
CEAS commissielid en hoogleraar strafrecht Theo de Roos over de kwaliteit van de strafrechtspraak:
"Zeker in recente zaken zoals de Schiedamse Parkmoord en Lucia
de B. is er wel wat aan te merken op wat de rechters hebben gedaan.
Soms lag het meer aan het voorwerk van justitie en politie, maar in
andere zaken kun je zeggen: hier heeft de rechter het ook laten
afweten. Er is toch een gebrek aan kritisch vermogen."
-
NRC weblog 19-9-2008 –
Ook advocaten kunnen dwalen
Folkert Jensma:
De uitspraak van de dag komt voor rekening van Harm Brouwer,
voorzitter van het College van procureurs-generaal, vanochtend bij het
jaarcongres van de Orde van Advocaten in Den Bosch. „Waarom is er
van uw kant geen evaluatie gekomen van Schiedam of van Lucia de
B.?”
G.J. Kemper, deken Amsterdamse Orde van Advocaten, geeft zijn
reactie:
In de zaak van Lucia de B. ben ik zijdelings bij een uitloper
van deze kwestie betrokken geraakt en vanaf dat moment geïmponeerd
geweest door de inspanningen van advocaten én deskundigen om de
juiste informatie ter tafel en over het voetlicht te krijgen. Daar zijn
zij onvermoeibaar mee doorgegaan nadat de zaak was uitgeprocedeerd en
vele anderen –begrijpelijk– het hoofd in de schoot zouden
hebben gelegd.
-
OM 19-9-2008 –
Harm Brouwer spreekt op jaarcongres advocatenorde
Baas van het OM over de rol van de advocatuur in de Schiedamse moordzaak en de zaak Lucia de B:
"Zijn de bewuste verdachten optimaal verdedigd? Was de kennis
van de forensische opsporing adequaat? Waren de cassatiemiddelen en
herzieningsverzoeken van het niveau, dat je ervan mocht verwachten?
...Waarom is er van uw kant geen evaluatie gekomen van Schiedam of van
Lucia de B.?"
-
Nova 6-9-2008 –
Harm Brouwer in debat met rechtspsycholoog Peter van Koppen
video 21:00
Van Koppen heeft al jaren gepeperde kritiek op de werkwijze van het
Openbaar Ministerie. Hij vindt het OM te bureaucratisch en te weinig
transparant waardoor grote fouten worden gemaakt.
Harm Brouwer heeft genoeg van de kritiek dat justitie een gesloten
bolwerk is:
"In [o.a.] de zaak van Lucia de B. is het OM in staat gebleken
om met voor zichzelf buitengewoon pijnlijke conclusies te komen als het
gaat om de onderzoeken die hebben plaatsgevonden."
-
Reacties op het forum van Maurice de Hond 6-9-2008 –
"Geloof ons op ons woord"
HJ Vonk constateert: "Gemakshalve vergeet Brouwer de
signaalfunctie van de klokkenluiders: Peter R. de Vries in de Puttense
zaak, Timmerman en Gosewehr in de Schiedamse zaak, Crombag in de
Enschedese zedenzaak, Derksen en De Noo in de affaire Lucia de B.,
Gosewehr in de affaire Ina Post en last but not least De Hond in de
Deventer affaire. De laatste zaak wordt overigens angstvallig
verzwegen."
-
Volkskrant 31-7-2008 –
Betrek deskundige leek bij herziening strafzaken
Rechters kennen elkaars voor- en afkeuren en men spreekt elkaars taal.
Zeker als men onder tijdsdruk staat, is men geneigd snel naar een
compromis toe te werken. Het risico bestaat dat daardoor informatie die
niet past in het 'plaatje' wordt genegeerd. Men wordt, met andere
woorden, steeds minder kritisch. Dit soort homogene groepen kent soms
een druk tot conformiteit, zeker als zij afgeschermd van de
maatschappij opereren.
Een buitenstaander die af en toe een knuppel in het hoenderhok gooit,
kan voorkomen dat een homogene groep terugvalt op routine en het niet
meer doorheeft als beslissingen onjuist zijn.
Buitenstaanders kunnen bijvoorbeeld de vraag naar voren brengen waarom
er zoveel vertrouwen wordt gesteld in een (dubieuze) bekentenis, of
waarom een bepaald onderdeel van de zaak niet goed is nagezocht.
-
Volkskrant 16-7-2008 –
Justitie wil onherroepelijke vrijspraak afschaffen
Minister Hirsch Ballin van Justitie wil het principe van
onherroepelijke vrijspraak afschaffen. Hij heeft hiertoe een
wetsvoorstel voor advies naar verschillende instanties gestuurd...
Heropening moet mogelijk worden als feiten opduiken waarvan een
'ernstig vermoeden' bestaat dat de rechter anders had geoordeeld als
hij ervan had geweten.
-
NOS 15-7-2008 –
Herziening strafzaken makkelijker
video -2:00
Interviewt minister Hirsch Ballin hierover in een gevangenis
-
SP 15-7-2008 –
Onafhankelijke revisieraad blijft gewenst
SP-Kamerlid Jan de Wit is niet tevreden met de wijziging van de herzieningsregeling in strafzaken: "De
herzieningsprocedure zoals die nu bestaat is buitengewoon ingewikkeld
en heeft als belangrijkste nadeel dat de slager zijn eigen vlees keurt.
Dat nadeel blijft bestaan. Ik pleit daarom nog steeds voor een
onafhankelijke Revisieraad."
-
NRC 15-7-2008 –
Hirsch Ballin maakt heropenen strafzaak makkelijker
Vandaag
maakt minister Hirsch Ballin bekend dat hij de mogelijkheden wil
verruimen om afgesloten strafzaken te heropenen. Dat kan nu alleen als
de veroordeelde zelf nieuw bewijs aandraagt. Maar straks mag de
procureur-generaal bij de Hoge Raad bij twijfels of op verzoek van de
verdachte zelf om nieuw onderzoek vragen. Die twijfels hoeven niet
alleen over nieuw bewijs te gaan. Ze mogen ook te maken hebben met
nieuwe inzichten bij deskundigen.
De minister van justitie legt uit waarom een hele nieuwe herzieningsprocedure nodig is:
"Je kunt bij ernstige zaken niet accepteren dat mensen blijven
zeggen: 'Hier is het niet goed gegaan.' Ook al is het een incident, de
gevolgen zijn te ernstig om niet in te grijpen, voor de veroordeelde en
de slachtoffers, maar ook voor het vertrouwen in de rechtsstaat."
Lees NRC interview:
'In ernstige zaken mag je fouten niet aanvaarden'
-
Justitie 15-7-2008 –
Wetsvoorstel maakt volgens justitie een revisieraad overbodig.
Het wetsvoorstel van minister Hirsch Ballin is voor advies naar
verschillende instanties gestuurd.
De voorstellen verbeteren de rechtsbescherming van personen die ten
onrechte zijn veroordeeld. De maatregelen komen tegemoet aan de kritiek
dat de huidige eisen voor een herzieningsverzoek te hoog zijn. De
huidige herzieningsregeling is verouderd en wordt door de
rechtspraktijk als te beperkt ervaren, vooral door de definitie van het
begrip 'novum' als grond voor herziening van een strafzaak.
[Persbericht:
'Ruimere mogelijkheden voor herziening in strafzaken' &
Factsheet:
'Nieuwe herzieningsregeling']
-
Trouw 15-7-2008 –
Nieuwe regels herziening door moderne opsporing
Over de rechtzaak van Lucia de B. neemt de Hoge Raad waarschijnlijk binnenkort een besluit over herziening.
-
Ton Derksen's brief zoals ingezonden aan het NRC –
Antwoord op mevrouw Cleiren
Ik concludeer dat academici “die achteraf zoveel ophef
maken bij afgesloten strafzaken”, niet meer deden dan
dáár een handje helpen waar die hulp nodig was. Het geeft
geen pas een beargumenteerde poging om een rechtstatelijke
ramp op te heffen, in een zwart daglicht te stellen. Onschuldigen
behoren niet in de gevangenis, hoezeer een veroordeling ook juridisch
een afsluiting betekent, en hoezeer het allerlei gedoe geeft wanneer
academici achteraf argumenteren dat de veroordeling onvoldoende gegrond
is.
-
Jo Swaen's blik op de wereld 7-7-2008 –
Artikel en brief in de NRC
Geplaatst antwoord van Ton Derksen op "Overtuigd rechter" prof. Tineke Cleiren
(geïnterviewd door Folkert Jensma in de NRC van 28 juni 2008):
Het is alleen door de inzet van mijn zus en mij geweest dat er
nu aandacht voor de zaak Lucia de B. is en dat de Hoge Raad zich nu
buigt over een herzieningsverzoek van het parket van de Hoge Raad.
Alleen dankzij de inzet van academici is er nu (de mogelijkheid van)
een eerlijk proces.
We zijn op basis van uitgebreide studie en zorgvuldige argumentatie
ervan overtuigd geraakt dat Lucia de B. geen moorden heeft gepleegd, en
niet op basis van vooringenomenheid.
-
Staatscourant 27-6-2008 –
Gesloten cultuur doet Nederlands strafproces geen goed
Volgens promovenda Leonie van Lent van de Universiteit Utrecht zal meer
aandacht voor openbaarheid leiden tot een betere kwaliteit van de
rechtspraak: "Als
je tijdens de zitting niet alles opengooit en geen grondig onderzoek
doet, is het risico groter dat rechters worden mee gezogen in een aan
het begin van het onderzoek ontstane tunnelvisie."
-
Volkskrant 4-6-2008 –
Het gaat erom of iemand iets wel of niet gedaan heeft
De aanvraag voor herziening van de zaak Lucia de B. is
inmiddels uitgesteld. Vreest het parket dat zijn novum niet door de
Hoge Raad aanvaard zal worden? Bij een herzieningsaanvraag gaat het om
fouten in waarheidsvinding. Alles dat zo'n soort fout plausibel maakt,
hoort een 'novum' te zijn!
-
Opportuun juni 2008 –
Voorzitters van de drie CEAS-onderzoekscommissies evalueren hun pionierswerk
Jan-Willem Grimbergen blikt terug op zijn rapport over de zaak Lucia de B:
In de zogenaamde "digoxine-affaire" rond één
slachtoffer – een baby –
blijkt de dood niet te kunnen worden verklaard door de digoxine die is
aangetroffen.
Als tweede hebben wij erop aangedrongen nader onderzoek te verrichten
naar sterfgevallen en reanimaties op de betreffende afdeling van het
kinderziekenhuis in de periode vóórdat mevrouw De B. daar
werkte.
En verder hebben we uitvoerig gekeken naar de statistieken en nogal wat
kanttekeningen geplaatst bij het werk van statistici...
De zaak volg ik nu als zéér geïnteresseerde krantenlezer...
Trouwens heel goed dat er een debat ontstaat rond zo'n importante, opzienbarende
zaak.
-
Trouw 27-5-2008 –
OM-chef mist forensische kennis bij rechters
Brouwer (blauwe stropdas) haalt als voorbeeld de zaak van Lucia de B. aan. "Bij
elke nieuwe vraag die een deskundigenrapport opriep, werd bij wijze van
spreken een andere deskundige gezocht om die te beantwoorden, terwijl
wetenschappers het zelden met elkaar eens zijn."
Volgens Brouwer is de aanstelling van een forensisch officier bij elk
parket een eerste stap op de lange weg om beter om te gaan met
forensisch-technische opsporing.
-
NFI –
Jaarverslag 2007
Ybo Buruma (CEAS - de rode stropdas):
Juist die cruciale rol van technisch bewijs maakt het tot
onderwerp van discussie. Een voorbeeld daarvan is de rol van digoxine
in de zaak Lucia de B.
-
Erik van den Emster (Raad voor de Rechtspraak):
Misschien nog wel belangrijker voor de rechtspraak is de
afstemming tussen juristen en natuurwetenschappers: "begrijp ik wat er
staat?" Die vraag is des te belangrijker omdat we ons in zaken meer en
meer moeten verlaten op deskundigheden die we niet zelf in huis hebben.
Er is een kwaliteitsslag nodig om een bevestigend antwoord te bereiken.
Alle zaken die bij de Commissie evaluatie afgesloten strafzaken zijn
gekomen, draaien om de interpretatie van niet-juridische deskundigheid.
Het slaan van de brug tussen jurist en deskundige is daarom cruciaal
voor de rechtspraak. De kwaliteitsslag start bij de vraagstelling. De
deskundige moet begrijpen waar advocaten, officieren en rechters mee
worstelen. Als een vraag niet tot een relevante conclusie kan leiden,
moet de deskundige dat aangeven. Doel is dat er wèl een relevant
antwoord komt; dat is in het gemeenschappelijk belang van deskundige en
jurist. Vervolgens is het zaak op de zitting nog eens te toetsen of het
de juiste vraag was om duidelijkheid te krijgen over de voorliggende
kwestie.
De komst van een landelijk deskundigenregister is in dit licht een
goede ontwikkeling. De vakinhoudelijke kwaliteit van zo'n register is
een zaak voor deskundigen zelf. Voor ons is de forensische kwaliteit
belangrijk. Als een deskundige uitlegt wat hij uit een computer heeft
gehaald, moet dit misverstanden en onduidelijkheid uitsluiten. Daarom
moet een deskundigenregister geen telefoonboek zijn, maar ook een index
voor forensische kwaliteit. De andere kant van de medaille is, dat een
deskundigenregister op zichzelf geen schijn van objectieve zekerheid
moet creëren. Daarom is het van belang dat de deskundige aangeeft
hoe hard of zacht de bevindingen in zijn vakgebied zijn. Hoe uniek is
een oorprofiel? Hoe hard is spraakherkenning?
-
NRC 26-5-2008 –
Wetenschappers en advocaten willen revisieraad
Hans Crombag, Peter Tak, Peter van Koppen en Willem Wagenaar
ondertekenden het pleidooi, verder advocaten Inez Weski, Geert-Jan
Knoops en Nico Meijering. Ook opiniepeiler Maurice de Hond zette zijn
handtekening evenals Ton Derksen, die een
boek
schreef over de zaak-Lucia de B.
-
Trouw 26-5-2008 –
Er moet een
onafhankelijke raadkomen
die kan oordelen of een rechterlijke uitspraak moet worden herzien,
die oproep aan het parlement doen hoogleraar Ton Derksen en
opiniepeiler Maurice de Hond in een paginagrote advertentie die
maandagmiddag en dinsdag in een aantal landelijke dagbladen wordt
geplaatst.
-
NRC 24-5-2008 –
De deskundige rukt op in het recht
Hoogleraren zoals Jan Frijters zetten zich in om onschuldigen uit de cel te krijgen.
Prof. Richard Gill: "Wetenschappers zijn gefascineerd, opgewonden en bezorgd."
-
Katholiek nieuwsblad 23-5-2008 –
Pleidooi voor een betere rechtspraak
Rechtspsycholoog prof. dr. Hans Crombag schat dat er per jaar
tien tot vijftien ernstige rechterlijke dwalingen voorkomen... Een van
de bekendste voorbeelden is de zaak Lucia de B.
-
Tweede Kamer 21-5-2008 –
Wet deskundigen in strafzaken
Minister Hirsch Ballin wijst amendement van Jan de Wit (SP) af:
Opname in het register moet waarborg genoeg zijn voor de
kwaliteit van de gerechtelijk deskundige, die dan ook een cursus
strafprocesrecht moet volgen. Het is aan de verdediging om bij twijfel
tegenrapport aan te vragen, dat betaald kan worden uit de vergoedingen
voor rechtsbijstand.
-
NRC 20-5-2008 –
Een doorsnee moordzaak als nationale whodunit
Twijfel aan vonnissen wordt gewoner. Bekende Nederlanders
leiden het verzet... De zaak wordt een metafoor: mensen verwijzen naar
Louwes en Lucia de B. vanuit een algemener gevoel van onbehagen.
[bijv.
Rolanda]
-
Telegraaf 20-5-2008 –
Twijfel groeit bij rechters na uitspraken
Ook Lucy de B. uit Den Haag werd op vrije voeten gesteld.
Wetenschappers veegden de vloer aan met het bewijs voor de "grootste
seriemoord ooit" op ouderen en baby's.
-
Trouw 19-5-2008 –
"Verruim herzieningsprocedure Hoge Raad"
Aanleiding voor deze uitspraak van Erik van den Emster (als voorzitter
van de Raad voor de Rechtspraak) is de twijfel over een aantal
strafrechtelijke veroordelingen, oa. die van Lucia de B. waarin het
bewijs geen stand houdt.
-
Voorzitter
Erik van den Emster van de
Raad voor de Rechtspraak
wenst een
verbouwing van de strafrechtspraak:
- Verruiming van het novumcriterium is noodzakelijk, omdat ook
nieuw wetenschappelijk inzicht tot de conclusie kan leiden dat een
veroordeling onjuist is.
- Herzieningsverzoeken moeten makkelijker kunnen worden ingediend, maar voor justitie goedkoop blijven.
- Beslissing over en uitvoering van nieuw onderzoek mag niet in handen komen van eerder bij de zaak betrokken rechters.
- Een "bijzondere kamer", waarin ook niet-juristen (deskundigen en… u!) plaatsnemen, kan de rol van de
CEAS
permanent overnemen.
-
AD 19-5-2008 –
Veroordeling of vrijspraak niet heilig
Voor minister Hirsch Ballin ligt de bal nu op de stip.
-
Tweede Kamer 16-5-2008 –
Antwoord van Albayrak
op kamervragen van 1 april over Lucia
Lucia de B. mocht niet op Nova TV want een gedetineerde heeft geen vrijheid van meningsuiting.
-
Advocatie.nl 13-5-2008 –
Ook advocaat lijdt soms aan tunnelvisie
In een volgend boek - werktitel "Het Zwartste Scenario" - zal Ton Derksen ook de rol van advocaten belichten.
-
Medisch Contact 9-5-2008 –
"Lessen van Lucia"
waarin Metta uitlegt waarom men zo laat inzag dat hier sprake was van natuurlijke sterfgevallen:
"De advocaat die Lucia de B. verdedigde, kreeg in de eerste
rechtszaak na aandringen 24 uur inzage in de oorspronkelijke medische
dossiers, en nam daarbij geen arts mee voor de interpretatie. Een
achterstand in informatie was het gevolg. Bij het hoger beroep in juni
2004 zijn de medische dossiers wel aan de verdediging gegeven, maar ook
toen heeft de advocaat geen eigen medicus geraadpleegd bij de
interpretatie. Een vermogend iemand had zijn advocaat een dokter laten
inhuren voor inzage. In deze zaak heeft het Openbaar Ministerie het
medisch beroepsgeheim als wapen gebruikt door de verdediging veel
beperkter inzage te geven dan ze zelf had. Bovendien dachten de
juristen ten onrechte dat zij de medische taal zelf voldoende begrepen.
Het was beter geweest als beide kanten een onafhankelijk arts naar de
medisch dossiers hadden laten kijken."
-
NRC weblog 7-5-2008 –
Kwetsbare justitie
Commentaar bij het jaarverslag van het Openbaar Ministerie.
-
Brief aan Akademie van Wetenschappen 4-5-2008 –
door natuurkundige
Kees le Pair, nobelprijswinnaar 't Hooft, statisticus Gill en psycholoog Wagenaar over de reputatie van de gerechtelijk deskundige.
Kreeg een bericht in
Elsevier,
maar nog geen reactie van de
KNAW.
Maurice de Hond:
"Gebaseerd op hun ervaringen met de zaak van Lucia de B. doen
zij een oproep aan de Akademie haar invloed aan te wenden in het belang
van de Nederlandse rechtsstaat.".
-
Het Gesprek 28-5-2008 –
Amsterdamse rechters Wouter van den Bergh en Pieter Wiewel over
lekenrechtspraak video -52:00
-
Sp!ts 28-4-2008 –
Verdonk wil jury bij rechtszaken
Verdonk lift mee: "Rechters moeten goed kunnen uitleggen waarom
ze een bepaalde beslissing nemen. Daar slagen ze te weinig in. Mensen
begrijpen het nu niet meer."
Verdonk neemt over:
"Ook mensen die gewoon met hun voeten in de blubber staan, moeten hun zegje kunnen doen."
NRC 28-4-2008 –
Verdonk wil juryrechtspraak in Nederland
Volgens een peiling die Maurice de Hond gisteren presenteerde zou
Trots op Nederland
als er nu verkiezingen werden gehouden met 23 zetels de tweede partij van het land worden.
-
NJBlog 22-4-2008 –
Herzieningsdrempels en vertrouwen door Corien Prins
"De Hoge Raad zou wat mij betreft zelf tot een ruimere uitleg [van het Novumbegrip] kunnen komen."
-
18-4-2008 –
"Rechters blunderen maar raak" in het
Parool
©
"De zaak dendert van rechtbank naar gerechtshof naar Hoge Raad en weer terug naar een ander hof..."
-
de Gelderlander 16-4-2008 –
OM presenteert resultaten aan ondernemers
Brouwer beschuldigt media van marteling:
"Wíe heeft het initiatief genomen de zaak van Lucia de
B. opnieuw te onderzoeken? Het OM. Wie heeft zichzelf in de media op de
pijnbank gelegd, omdat er gerede twijfel was over de juistheid van deze
uitspraken? Het OM."
-
OM – Symposium Media en Rechtspraak in Utrecht 10-4-2008 –
"het Asterix-dorp" speech
Harm Brouwer: "...met betrekking tot Lucia de B. Onze rechtsstaat
stort niet in door een enkele justitiële dwaling. De kwaliteit van
een rechtsstaat staat of valt met de manier, waarop men bereid is
fouten in te zien en openlijk lering trekt uit geconstateerde fouten.
-
ANP - Tweede Kamer 10-4-2008 –
Hirsch Ballin presenteert vernieuwde herziening
DEN HAAG - Minister Ernst Hirsch Ballin (Justitie) presenteert in mei
zijn wetsvoorstel voor een betere herzieningsregeling aan de betrokken
beroepsgroepen. Daarin stelt hij voor om tijdens een
herzieningsprocedure ook diepgaand evaluatieonderzoek mogelijk te maken.
De minister komt daarmee tegemoet aan kritiek van de Commissie
Evaluatie Afgesloten Strafzaken (CEAS) op de huidige procedure. Het
wordt straks ook toegestaan om de rol van de rechter mee te nemen in
een onderzoek. Hirsch Ballin wil verder dat een veroordeelde zelf mag
vragen om extra feitenonderzoek.
Deze maand werd bekend dat in de zaak van de tot levenslang
veroordeelde verpleegkundige Lucia de B. herziening wordt aangevraagd.
Mocht de Hoge Raad dat verzoek toewijzen, dan zal een gerechtshof zich
opnieuw over de kwestie buigen.
Brief van de minister aan de kamer
-
Nu.nl 9-4-2008 –
Verdachte krijgt meer rechten in strafproces
Tweede Kamer schaart zich achter wetsvoorstel van de minister:
Verdachten mogen binnenkort deskundigen inschakelen voor
aanvullend onderzoek of tegenonderzoek in hun zaak. Zodat het OM "uit
eventueel dreigende tunnels kan geraken", zei Hirsch Ballin met
verwijzing naar het begrip 'tunnelvisie'.
Deskundigen die optreden in een strafzaak moeten straks aan een reeks
kwaliteitscriteria voldoen. Forensisch experts krijgen een eigen
register. Rechters worden opgeleid om de rapporten van deskundigen op
de juiste waarde te schatten.
De PvdA verwacht dat de wet zal leiden tot een meer evenwichtige verhouding tussen de aanklagers en de verdediging.
-
7-4-2008 – Em. hoogleraar strafrecht Tom Schalken in de
Volkskrant ©
'Het risico van rechterlijke dwaling ontstaat wanneer
persoonlijke overtuiging een belangrijker rol gaat spelen dan
bewijsmateriaal.'
-
Volkskrant 21-3-2008 –
Tunnelvisie: politie vindt bewijs dat ze wil vinden
In de zaak van De B. was het rechercheteam er in een te vroeg
stadium van overtuigd dat ze patiënten had gedood. In alle CEAS
zaken is de rechter informatie onthouden die pleit in het voordeel van
de veroordeelde.
Tijdens een Kamerdebat in juli met Jan de Wit over de vernieuwing van het strafproces,
beweerde minister Hirsch Ballin:
Bij twijfel is het aan de verdediging om een deskundige in te schakelen en tegenrapport aan te vragen.
Zo'n deskundige voor de verdediging kan betaald worden uit de vergoeding voor de rechtsbijstand.
vroeg de webmuis van Lucia de B:
Komt er in de nieuwe regeling meer geld vrij voor de vergoedingen voor de rechtsbijstand dat u weet?
Zodat relatief duur buitenlands onderzoek mogelijk wordt bijvoorbeeld?
Of wordt dit een klasse-justitie waarin alleen de mensen met geld zulk
onderzoek uit hun privé-middelen kunnen gaan betalen?
antwoordde Rik Janssen namens de SP fractie:
De regering is van plan om vanaf 2009 jaarlijks 50 miljoen euro te gaan
bezuinigen op de rechtsbijstand. De SP en de Vereniging van Sociaal
Advocaten Nederland maken hier ernstig bezwaar tegen omdat hiermee de
toegang tot het recht wordt aangetast. De SP zal zowel in de Kamer als
daarbuiten protesteren tegen deze voorgenomen bezuinigingen. De
rechtsstaat mag niet ten prooi vallen aan het recht van de sterkste.
#
Dr. C. (Kees) le Pair
#
“Herziening strafzaken & deskundigen”
Antwoord op brief 9 juli 2008 van Ton Heerts
PvdA Tweede Kamerfractie, Den Haag
Nieuwegein, 20 juli 2008
Geachte heer Heerts,
Dank voor uw heldere brief. Ik ben blij met de richting die de
PvdA-fractie kiest. Wellicht kunt u bij de behandeling van de zaak
enkele details, die een wezenlijk gewichtige rol spelen, naar voren
brengen?
- In ons rechtsysteem wordt bij hoger beroep een zaak
door andere rechters opnieuw bekeken. Dat is ook het geval in laatste
instantie, bij de Hoge Raad. Waarom zou de afweging van een verzoek tot
herziening dan wel de verantwoordelijkheid van dezelfde personen moeten
zijn? Dat past niet bij de overige logica.
- In het voorstel wordt de stem van leken, dat zijn
voor de Minister niet-juristen, buiten de deur gehouden. Maar in een
aantal spraakmakende gevallen, die in de afgelopen tijd het systeem in
opspraak brachten, lag de fout niet in hoofdzaak bij de juridische
behandeling. Er is een systeemfout. Juristen zijn niet competent bij
technische aspecten van sommige cruciale bewijzen. Wij zagen blunders
door inschakeling van ondeskundige 'deskundigen' en door verkeerd
begrip van technische expertises. Juist als bewijsmiddelen uit de
exacte wetenschappen een hoofdrol spelen, mag bèta inzicht niet
buiten spel blijven. De instantie, die beslist over herziening van
afgesloten rechtzaken, zou die competentie daarom uitdrukkelijk wel
moeten hebben. Die zou dus niet alleen uit leken op het gebied van de
exacte wetenschappen (juristen) mogen bestaan.
- Een euvel dat het voorstel ook niet adresseert,
betreft de interne mobiliteit van functionarissen in de staande en
zittende magistratuur. Regelmatig fungeren in het beoogde,
onafhankelijke, hoger beroep personen, die al in eerdere instantie bij
de zaak waren betrokken en die (mede-)verantwoordelijk waren voor het
toen gevelde vonnis. Zij zijn inmiddels naar een hogere functie
bevorderd. In feite vragen we hen op hun nieuwe post toe te geven, dat
ze vroeger fouten hebben gemaakt. Dat is voor de meeste mensen te veel
gevraagd. Niet alleen verdachten gaan dan aan twijfelen aan de
onafhankelijkheid.
- Parallel aan de herzieningskwestie attaqueert de
Minister de inschakeling van deskundigen via een AMvB. Hij denkt aan
een vaste poel van gecertificeerde deskundigen. Dat verraadt volstrekte
ondeskundigheid omtrent het bouwwerk en de werkwijze van de natuur-en
technische wetenschappen. Bij gecompliceerde technische kwesties dient
men ad hoc te zoeken naar echte
deskundigen. Dat is niet een toevallige professor in de natuurkunde bij
een specialistisch natuurkundig vraagstuk, of een bekend toxicoloog bij
een digoxine kwestie, laat staan een amateur statisticus bij een
probleem van geconditioneerde statistiek.
Deskundigheid is dynamisch. Het wisselt voortdurend tussen mensen en
het verschuift. Het vinden van de goede deskundigen bij zaken die niet
tot de routine behoren, is van cruciaal belang, als daar het leven en
de vrijheid van een verdachte, die onschuldig dreigt te worden
veroordeeld, van afhangt.
Een vast poel van geleerdheid was wat de 18e eeuwse
encyclopedisten voor ogen stond. De geschiedenis van de wetenschap
sedertdien heeft het belachelijke van die visie onomstotelijk
aangetoond. Nog afgezien van het feit, dat echte goede
natuurwetenschappers, die werken aan het front van onze kennis, zich
niet zullen inlaten met cursussen forensische implicaties van hun vak.
Daarvoor hebben ze gewoon de tijd niet. De beperkte poel zou niet veel
meer zijn dan een vergaarbak van mensen, die het vak hebben verlaten en
die in routine kwesties nog best een verstandig woordje
kunnen meespreken. Zulke mensen zouden in gecompliceerde zaken buiten
de rechtzaal gehouden moeten worden.
Hopend u en uw fractie met deze argumenten te hebben geholpen,
Met vriendelijke groet,
C. le Pair